Belgische zorgorganisaties, onderzoeksinstellingen en patiëntenverenigingen krijgen de mogelijkheid om mee te denken over de praktische uitvoering van de European Health Data Space (EHDS). De Europese Commissie richt hiervoor een nieuw Stakeholder Forum op, waarvoor organisaties zich tot 10 december 2026 kandidaat kunnen stellen. Het forum moet ervoor zorgen dat ervaringen uit de zorgpraktijk worden meegenomen bij de verdere ontwikkeling van Europese afspraken over het delen en hergebruiken van gezondheidsgegevens.
De EHDS moet het mogelijk maken om elektronische gezondheidsgegevens eenvoudiger en veiliger uit te wisselen tussen Europese lidstaten. Dat geldt zowel voor het gebruik van patiëntgegevens tijdens behandelingen als voor het hergebruik van gezondheidsdata voor wetenschappelijk onderzoek, innovatie en beleidsontwikkeling. De Europese Commissie wil bij de uitvoering van deze regelgeving nadrukkelijk verschillende belanghebbenden betrekken. Het nieuwe EHDS Stakeholder Forum krijgt ongeveer tachtig leden, afkomstig uit onder meer zorginstellingen, patiëntenorganisaties, onderzoeksinstellingen, technologiebedrijven en publieke organisaties.
Praktijkervaring
Het forum moet de Europese Commissie adviseren over onderwerpen zoals gegevensuitwisseling, interoperabiliteit, datakwaliteit, toegankelijkheid en het gebruik van kunstmatige intelligentie. Voor Belgische ziekenhuizen en zorgnetwerken biedt deelname de mogelijkheid om ervaringen met digitale gegevensuitwisseling rechtstreeks in te brengen. Daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om technische knelpunten bij het delen van patiëntinformatie of de bruikbaarheid van medische gegevens binnen bestaande zorgprocessen.
Ook onderzoeksinstellingen en patiëntenorganisaties kunnen een bijdrage leveren. Voor onderzoekers zijn onder meer de beschikbaarheid, kwaliteit en toegankelijkheid van datasets belangrijk. Patiëntenvertegenwoordigers kunnen aandacht vragen voor privacy, transparantie en zeggenschap over persoonlijke gezondheidsgegevens.
Naast het forum lanceert de Europese Commissie een bredere EHDS Stakeholder Community via het EU Health Policy Platform. Hier kunnen organisaties en individuele professionals kennis uitwisselen en ontwikkelingen bespreken. Het verschil is dat het forum bestaat uit geselecteerde vertegenwoordigers die structureel betrokken worden bij de uitvoering, terwijl de community toegankelijker is en vooral bedoeld is voor informatie-uitwisseling en samenwerking.
Kandidaten gezocht voor drie jaar
Organisaties die willen deelnemen aan het forum moeten aantoonbare expertise hebben op het gebied van elektronische gezondheidsgegevens. De geselecteerde leden worden voor drie jaar benoemd. Deelname brengt ook verplichtingen met zich mee. Vertegenwoordigers moeten bijeenkomsten bijwonen, documenten beoordelen en bijdragen aan voorbereidende werkzaamheden. De communicatie verloopt doorgaans in het Engels. Voor organisaties geldt bovendien een registratieverplichting in het Europese Transparantieregister. Kandidaten moeten een motivatiebrief en een ingevuld aanvraagformulier indienen, waarin zij hun deskundigheid en mogelijke bijdrage toelichten. De officiële aanmeldprocedure sluit op 10 december 2026.
Stapsgewijze invoering EHDS
De EHDS-verordening trad op 26 maart 2025 in werking. De praktische verplichtingen worden de komende jaren gefaseerd ingevoerd. Vanaf 2029 worden belangrijke onderdelen van kracht, waaronder de grensoverschrijdende uitwisseling van patiëntsamenvattingen en elektronische voorschriften. Ook gaan dan veel bepalingen gelden voor het secundaire gebruik van gezondheidsgegevens. Voor andere gegevenscategorieën, waaronder medische beelden, laboratoriumresultaten en ontslagverslagen, volgt een volgende implementatiefase in 2031. Het hergebruik van gezondheidsgegevens wordt aan voorwaarden verbonden. Bevoegde instanties beoordelen aanvragen en gegevens moeten onder passende beveiligingsmaatregelen worden verwerkt.
Voor Belgische zorgorganisaties betekent dit dat zij zich moeten voorbereiden op nieuwe eisen rond interoperabiliteit, gegevenskwaliteit en veilige gegevensuitwisseling. Het Stakeholder Forum biedt de mogelijkheid om knelpunten en praktijkervaringen al tijdens deze voorbereidingsfase onder de aandacht van de Europese Commissie te brengen. Daarmee kunnen zorgorganisaties bijdragen aan een uitvoerbare Europese infrastructuur voor gezondheidsgegevens.
In België is die combinatie van infrastructuur en samenwerking al een herkenbaar vraagstuk. Peter de Jaeger, CIO van AZ Delta, beschreef in een eerder interview met ICT&health hoe het ziekenhuis werkt aan een dataplatform en samenwerking tussen ziekenhuizen. Zulke ervaringen kunnen inzicht geven in de praktische voorwaarden om gezondheidsgegevens breder bruikbaar te maken.
ICT&health berichtte eerder over de Europese uitnodiging om mee te denken. De concrete inschrijftermijn maakt de vervolgvraag voor Belgische organisaties nu actueel: welke expertise willen zij inbrengen en wie kan die vertegenwoordigen? De komende uitvoeringsfase biedt de gelegenheid om bestaande ervaring tijdig te verbinden met de Europese inrichting.
Referenties
Voeg ICT&health toe aan Google
Toon meer content van ICT&health in Google Zoeken.
