Het is al lang geen nieuws meer dat de inzet van technologie kan helpen om werkprocessen zo te organiseren dat er minder medewerkers in de zorg nodig zijn. En ook niet dat dit hard nodig is, omdat we anders onmogelijk de toename in de zorgvraag kunnen opvangen met naar verhouding steeds minder medewerkers.
We zijn al een flink aantal jaren onderweg met goede voorbeelden die laten zien dat je dat beter niet als organisatie alleen kunt doen, maar dat je samen verder komt. En dat je niet alleen verder komt, maar ook vaak - in tegenstelling tot het gezegde - sneller bent om de impact te realiseren die nodig is.
Het IFOZ (Innovatiefonds Ouderenzorg) - waar inmiddels 9 zorgorganisaties bij zijn aangesloten - is zo’n voorbeeld. Het samen investeren in innovatie met als doelstelling arbeidsbesparing en betere zorg. Dat dit werkt, bewijst het IFOZ (pagina 60-61): de aangesloten organisaties ervaren niet langer een bonte verzameling experimenten maar een gezamenlijke portfolio die aansluit bij de uitdagingen.
Daaronder zit misschien wel het belangrijkste element, samen keuzes durven maken waar je op in zet. Wat komt écht tegemoet aan die vraag en wat kan écht bijdragen in iemands leven met ziekte of beperking. En dan vervolgens samen sturen, net zolang totdat het werkt en breed geïmplementeerd wordt. Dus niet alleen geïmplementeerd kán worden. Nee, we spreken af dat dit ook echt gebeurt wanneer iets werkt. De vrijblijvendheid voorbij dus. Het IFOZ bewijst dat dit zoden aan de dijk zet.
Toepassingen versus uitdagingen
AI geeft bij technologie weer hele nieuwe toepassingsmogelijkheden én nieuwe uitdagingen. Het is moeilijk om overzichtelijk te krijgen of je dat als organisatie goed doet. Zowel bestuur als toezicht dragen de verantwoordelijkheid om deze leercurve goed te doorlopen. Er zijn voldoende voorbeelden van mislukte AI-toepassingen in de zorg waarvan geleerd kan worden. Belangrijkste les? AI is geen mythisch wonderwezen maar gewoon een instrument dat we moeten leren toepassen. Vanuit dat besef geeft columnist Henk van der Stelt ons 5 ‘to-do’s’ mee (pagina 11). Lezen!
Een voorbeeld van die leercurve met AI is dat van Surplus (pagina 18-19). Ik vind het een juweel van een initiatief. Vanuit het besef dat AI allang zijn intrede in de organisatie heeft gedaan via generatieve AI-programma’s - u kent ze vast allemaal - ontstond de gedachte dat het veel meer gaat om hoe medewerkers AI goed leren gebruiken. Zo zag de AI-ondersteunde spiegel om ouder worden te ervaren het levenslicht. Gesprekken voeren met je ‘oudere-ik’, en dan langs diverse scenario’s. AI leren gebruiken vanuit je eigen persoonlijke ervaring en voelen wat het kan betekenen. Niet alleen beren op de weg gaan zien, maar gewoon ervaren wat het met je doet, wat het kan of wat het niet kan.
Het mooie van dit voorbeeld is niet dat het de perfecte spiegel wil maken, maar dat het gaat om de ervaring die je als medewerker op deze manier opdoet met een AI-ondersteunde toepassing. In een wereld waar de toepassingen over medewerkers heen rollen een hele welkome aanvulling. Zeer benieuwd naar de ervaringen.
Technologie moet eenvoudiger
Zoals iedere editie zijn er ook dit keer weer tal van artikelen die het net niet halen tot het voorwoord, maar wel heel interessant zijn om te lezen. Eentje wil ik er nog wel uithalen. Vivianne Broekx (lid Redactieraad) heeft een prachtig artikel geschreven over haar schoonvader (pagina 32-33). Geen AI-spiegel om in te kijken, maar een even mooie bespiegeling over ouder worden en de ervaring met technologie. Schoonvader Jan, zelf met een technische achtergrond, leest heel veel en is ook een trouwe lezer van ICT&health. Zijn belangrijkste les voor ons: technologie moet dienen en mag niet domineren. Het moet eenvoudiger en meer intuïtief.
Vanuit ICT&health verbinden we deze editie weer veel goede voorbeelden uit de praktijk met die praktijk. En dat gaat niet vanzelf, kan ik u melden. Ik maak ondertussen al een aantal maanden van nabij mee hoeveel werk er achter zo’n editie zit. Van ideeën verzamelen tot schrijven tot vormgeving.
De echte waardering voor het team bij ICT&health dat dit weer mogelijk maakt, kunt u natuurlijk geven door deze editie weer van kaft tot kaft te lezen. En door het blad door te geven aan geïnteresseerden in uw omgeving, misschien aan uw schoonvader?
Ik zeg alvast een welgemeend ‘chapeau’ voor alweer de 3e editie van 2026 als bijdrage aan toekomstbestendige zorg.
Samen komen we verder én gaan we sneller.
Conny
